Í umræðu í hlaðvarpsþætti Þjóðmála föstudaginn 30. janúar sl. fullyrti Þórður Gunnarsson hagfræðingur og fyrrum varaborgarfulltrúi í Reykjavík að hann hefði heyrt margar sögur af því að íbúðir sem Félagsbústaðir festa kaup á í nýbyggingum á grundvelli kaupréttarsamninga væru seldar aftur úr úr félaginu á undirverði til útvaldra aðila, svokallaðra „rjómakatta“ eins og hann orðaði það, í stað þess að umræddar eignir yrðu hluti af eignasafni Félagsbústaða til lengra tíma og færu í útleigu til umsækjenda um félagslegt húsnæði.
Færslu þar sem þessari fullyrðingu hefur verið haldið fram hefur jafnframt verið dreift á „Facebókarsíðu“ Þjóðmála í færslu sem búið er að klippa og skeyta við myndefni af ýmsum toga.
Félagsbústaðir harma þessa óvönduðu umfjöllun og hafna alfarið þeim sögusögnum sem þarna eru settar fram. Þá er þess óskað eftir að eftirfarandi verði komið á framfæri í Þjóðmálum:
„Allar íbúðir sem Félagsbústaðir festa kaup á, þar með talið kaupréttareignum, er úthlutað af úthlutunarteymi velferðarsviðs Reykjavíkurborgar. Íbúðunum er úthlutað til umsækjenda eftir félagslegu leiguhúsnæði samkvæmt reglum Reykjavíkurborgar um félagslegt leiguhúsnæði. Félagsbústaðir hafna því alfarið að hafa keypt eignir á grundvelli kaupréttarsaminga og síðan áframselt þær eignir til útvaldra aðila á undirverði. Það er einfaldlega alrangt. Hér er um að ræða ávirðingar um saknæma háttsemi, ávirðingar sem fela í sér meiðyrði.“
Saga Reykjavíkur er saga samfelldrar húsnæðiseklu vegna þess að fólksfjölgun í Reykjavík hefur alltaf verið mun meiri en alþjóðleg meðaltöl annarra höfuðborga. Árið 2011 var húsnæðisstefna Reykjavíkur gefin út og samþykkt í borgarstjórn. Þar kom fram að í hverju einasta nýja uppbyggingarverkefni skyldu Félagsbústaðir eiga forkaupsrétt að ákveðnum fjölda íbúða. Öll umræða um eftirlit með þessu gagnvart verktökum og hvort félagið sjálft kunni mögulega að hafa verið sniðgengið í einhverjum tilvikum er allt annars eðlis en að fullyrða að Félagsbústaðir leysi til sín og áframselji kaupréttareignir á undirverði.
Í samningum um úthlutanir lóða Reykjavíkurborgar eru tilgreindar kvaðir sem fylgja úthlutunum m.a. kvaðir sem byggja á samningsmarkmiðum Reykjavíkurborgar samþykktar af borgarráði og tryggja Félagsbústöðum kauprétt á 5% íbúða á lóðinni, stærð þeirra og verð. Þá eru jafnframt kvaðir um að lóðarhafi skuli tilkynna Félagsbústöðum skriflega um kaupréttinn um leið og teikningar eru lagðar inn til borgarfulltrúa og að Félagsbústaðir skuli svara innan 45 daga frá því kaupréttur var boðinn hvort hann verði nýttur. Þennan rétt hafa Félagsbústaðir nýtt og keypt kaupréttaríbúðir sem síðan er úthlutað til fólks á biðlista eftir félagslegu leiguhúsnæði.
Árið 1997 ákváðu borgaryfirvöld að aðskilja með formlegri hætti en áður hafði verið gert, kaup og rekstur félagslegs leiguhúsnæðis frá úthlutun íbúðanna, utanumhaldi um biðlista og þarfagreiningu á fjölgun og gerð íbúða. Fyrirtækið Félagsbústaðir hf. var stofnað, settur var skýr rammi utanum starfsemina þess sem fékk það hlutverk að kaupa, eiga, leigja út og reka íbúðir um alla borg.
Velferðarsvið fær lista yfir allar íbúðir sem Félagsbústaðir kaupa og íbúðir sem losna úr leigu og úthlutar þeim til væntanlegra leigjenda samkvæmt reglum borgarinnar um félagslegt leiguhúsnæði. Félagsbústaðir taka þá við hefðbundnu hlutverki leigusala, gera leigusamninga, sjá um viðhald og annað sem eiganda leiguhúsnæðis ber að gera.
Hið félagslega húsnæðisátak sem kallast á við húsnæðisáætlun borgarinnar og Aðalskipulagið til 2040 er orðið að veruleika. Aldrei í sögu borgarinnar hafa verið keyptar jafnmargar íbúðir í eins ólíkum verkefnum og hægt er. Íbúðum í eigu Félagsbústaða hefur fjölgað um 958 frá og með árinu 2015. Átak Félagsbústaða á undanförnum árum er því fordæmalaust á Íslandi. Nú leigja Félagsbústaðir út tæplega 3200 íbúðir en það er um 5% íbúðarhúsnæðis í borginni.
f.h. Félagsbústaða
Sigrún Árnadóttir, framkvæmdastjóri
